NSND Thúy Hường – Cánh chim đầu đàn của nghệ thuật dân ca quan họ Bắc Ninh

Nghệ sĩ nhân dân Thúy Hường là một trong những gương mặt tiêu biểu nhất của nghệ thuật dân ca quan họ Bắc Ninh, người đã dành trọn cuộc đời mình để gìn giữ và lan tỏa những làn điệu dân ca mượt mà, đằm thắm của quê hương. Với giọng hát mang đậm kỹ thuật vang, rền, nền, nẩy cùng vẻ ngoài đậm chất Á Đông, chị không chỉ ghi dấu ấn sâu đậm trên sân khấu truyền thống mà còn là một diễn viên điện ảnh tài năng, để lại nhiều vai diễn kinh điển trong lòng khán giả cả nước.

Hành trình từ cô gái nông thôn đến "liền chị" tài danh

Nghệ sĩ Thúy Hường tên đầy đủ là Nguyễn Thúy Hường, sinh năm 1967 tại xã Cách Bi, huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh. Dù không sinh ra trong một gia đình có truyền thống nghệ thuật hay ở một làng quan họ gốc, nhưng tâm hồn chị đã sớm được tưới mát bởi tiếng ru và những câu hát vang như chuông của người mẹ. Chính tình yêu âm nhạc từ thuở thiếu thời đã thôi thúc chị dự thi vào trường Văn hóa Nghệ thuật Hà Bắc năm 1984, dù khi đó mong muốn của gia đình là chị theo đuổi ngành sư phạm để có cuộc sống ổn định hơn.

Thời điểm mới vào nghề, con đường nghệ thuật của chị không hề trải đầy hoa hồng. Trong bối cảnh kinh tế còn nhiều khó khăn, chị từng phải bươn chải qua nhiều vất vả để theo đuổi đam mê. Sau khi tốt nghiệp, Thúy Hường về công tác tại Đoàn Dân ca Quan họ Bắc Ninh, nay là Nhà hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh. Tại đây, bằng sự nỗ lực bền bỉ và học hỏi không ngừng từ các nghệ nhân đời trước, chị đã dần khẳng định được vị thế của mình và trở thành một trong những giọng ca chủ chốt, góp phần đưa quan họ vươn xa ra khỏi lũy tre làng.

Sự nghiệp rực rỡ và những đóng góp cho di sản văn hóa

Trong suốt hơn 40 năm cống hiến cho nghệ thuật, NSND Thúy Hường đã gặt hái được những thành tựu đáng ngưỡng mộ với nhiều huy chương vàng cá nhân tại các hội diễn, liên hoan nghệ thuật chuyên nghiệp. Chị là một trong những nghệ sĩ quan họ hiếm hoi vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân khi tuổi đời còn khá trẻ. Danh hiệu này là minh chứng cho tài năng và sự tận hiến của chị trong việc bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

Không chỉ dừng lại ở âm nhạc, Thúy Hường còn được biết đến rộng rãi qua điện ảnh. Chị gây vang dội với vai chính chị Ngữ trong bộ phim Thương nhớ đồng quê của đạo diễn Đặng Nhật Minh. Vai diễn này đã giúp chị nhận được nhiều lời khen ngợi từ giới chuyên môn và khẳng định khả năng diễn xuất nội tâm tinh tế của một nghệ sĩ tay ngang. Ngoài ra, chị còn tham gia các dự án phim khác như Ngã ba Đồng Lộc hay Đầm hoang, để lại ấn tượng về hình ảnh người phụ nữ Việt Nam chân chất, chịu thương chịu khó nhưng đầy bản lĩnh.

Phong cách nghệ thuật đặc trưng và tầm ảnh hưởng

Phong cách nghệ thuật của NSND Thúy Hường được định hình bởi sự kết hợp hài hòa giữa kỹ thuật điêu luyện và cảm xúc chân thành. Giọng hát của chị không chỉ đạt tới độ chuẩn mực của quan họ là vang, rền, nền, nẩy mà còn có một sức sống riêng, quyến rũ và mộc mạc. Mỗi khi bước lên sân khấu, chị không chỉ hát mà còn hóa thân trọn vẹn vào nhân vật, mang đến cho người nghe cảm giác như đang được sống trong không gian văn hóa Kinh Bắc xưa cũ nhưng vẫn đầy hơi thở đương đại.

Nhiều album tiêu biểu của chị như Người ở đừng về, Lúng liếng, Nhớ mãi khôn nguôi, Cặp nón đón đò đã trở thành những đĩa nhạc quen thuộc của những người yêu dân ca. Với chị, quan họ không chỉ là nghề nghiệp mà còn là lẽ sống, là máu thịt. Chị luôn tâm niệm rằng dù ở bất cứ đâu, chị cũng sẽ dốc lòng truyền dạy những giá trị tinh hoa này cho thế hệ trẻ để mạch nguồn di sản không bao giờ cạn kiệt, để tiếng hát quan họ mãi mãi vang xa trong lòng công chúng.

Các hoạt động hiện tại và tâm huyết truyền nghề

Hiện nay, dù đã ở độ tuổi chín muồi của sự nghiệp, NSND Thúy Hường vẫn miệt mài với các hoạt động nghệ thuật và quản lý. Chị đang đảm nhận trách nhiệm tại Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, đồng thời vẫn tích cực tham gia các chương trình biểu diễn dân ca trên khắp cả nước. Sự xuất hiện của chị luôn mang lại một sức hút đặc biệt, giúp kết nối công chúng với những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc thông qua lối hát mộc mạc mà tinh tế.

Bên cạnh việc biểu diễn, chị dành rất nhiều thời gian cho công tác đào tạo và truyền thụ kinh nghiệm cho các thế hệ học trò tại Bắc Ninh. Chị cũng rất tích cực quảng bá văn hóa quan họ qua các nền tảng mạng xã hội, giúp những giai điệu cổ xưa tiếp cận gần hơn với giới trẻ. Đối với khán giả, hình ảnh một liền chị Thúy Hường với nụ cười hiền hậu, trang phục mỏ quạ, nón quai thao và giọng hát làm say đắm lòng người vẫn mãi là một biểu tượng đẹp của vùng đất Bắc Ninh văn hiến, góp phần giữ lửa cho dòng chảy văn hóa dân tộc.